Boeken over het houden van schapen

Schapen houden moet vooral leuk zijn: genieten van de mooie dieren, de dartele lammetjes, het buitenleven, het bezig zijn met en in de natuur. De laatste jaren vragen allerlei organisaties steeds nadrukkelijke aandacht voor het feit dat bij dit genieten ook kennis hoort. Lees hiertoe ook de “Code voor goed houderschap”(Platform K.S.G.). Je moet wel weten waar de dieren behoefte aan hebben qua verzorging, voeding en gezondheid. En als je die kennis en kunde niet van nature bezit, omdat je niet uit een boerengeslacht stamt of niet als kind opgegroeid bent met dieren, dan moet je die kennis op een andere manier vergaren.
De mogelijkheden om kennis te vergaren zijn legio: vele boeken zijn volgeschreven over schapen en schapenverzorging, tijdschriften te over, het internet biedt steeds meer mogelijkheden en ook worden er nog steeds cursussen in schapenverzorging gegeven. In dit kader mag het Landelijk kennisnetwerk Levende Have niet onvermeld blijven.
Hieronder volgt een opsomming en korte bespreking van de meest gehanteerde schapenboeken. Veel van deze boeken zijn overigens voor een schappelijke prijs op Marktplaats te vinden.

Schapen houden als liefhebberij door J. H. Lantinga.
Uitgeverij: Tirion, Baarn, zevende druk, 1999; 88 pagina’s – ISBN nummer 90-5210-061-6, € 14,95.
In dit boek wordt een beschrijving gegeven van gedrag, eigenschappen, verbreiding, voeding en verzorging van schapen. Erg handig is een woordenlijst van veel gebruikte termen in de schapenhouderij. Ziektes daarentegen worden nogal oppervlakkig behandeld.
Het boek geeft veel nuttige tips voor beginnende schapenhouders, o.a. het bepalen van de leeftijd van een schaap kan heel nuttig zijn bij de aankoop van een dier.
De inhoudspagina voorin het blad is erg duidelijk en het gebruiksgemak is groot. Er zit een logische opbouw in het boek.
Veel foto’s en illustraties komen in het boek niet voor, maar de instructietekeningen van een stal en een voerbak zijn erg duidelijk. Het is een leerzaam boek voor de beginnende fokker, omdat bijna alles wat met schapen te maken heeft beschreven wordt op een duidelijke, eenvoudige manier.

Schapen houden. Ecologisch bekeken door Benedict de Laender.
Uitgeverij: Druk in de weer, Gent. Eerste druk: juni 1996 i.o.v. VELT (Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze). 96 pagina’s – ISBN nummer: 90-800626-5-0
“Het boek geeft een antwoord op vele belangrijke vragen: welke rassen zijn geschikt; hoe ziet een goede schapenweide eruit; hoe maak ik een schapenstal en hoe richt ik die in; waarop moet ik letten bij de aankoop van schapen; welke verzorging vereist zo’n dier; hoe stel ik een goed rantsoen samen en wat zijn de belangrijkste schapenziekten. Alles wordt bekeken door een ecologische bril: waar mogelijk wordt aandacht besteed aan het milieu en aan de natuurlijke behoeften van de schapen.”, vermeldt de inleiding.
Het boek ademt een sfeer uit van vriendschap met de dieren, die je zelden tegenkomt in andere boeken. Het schaap staat centraal en wordt vanuit een ecologische hoek benaderd. Je moet van de dieren houden en ze ook zo behandelen.
Ook de meest voorkomende ziektes worden zeer overzichtelijk beschreven met symptomen en oplossingen. Het is jammer, dat de oplossingen niet erg ecologisch zijn maar chemisch.

Schik in Schapen door Renske van den Tempel.
Uitgeverij: De Kleine Aarde, Boxtel 1988. Ecologische Alternatieven 26. 44 pagina’s te bestellen bij De Kleine Aarde tel.: 0411-684921
“De Kleine Aarde” is opgericht met het doel om zoveel mogelijk mensen te interesseren voor een milieuvriendelijke, gezonde levenswijze gebaseerd op landbouwmethoden, voedingsgewoontes e.d., die het milieu ontzien. Vanuit deze visie zijn de Ecologische Alternatieven uitgegeven.
De titel zegt het erg duidelijk: het houden van schapen geeft je plezier en voldoening het hele jaar door. Iedereen met een lapje grond en wat tijd kan het. Dit boekje beschrijft wat je te wachten staat als schapenhouder, maar ook voor de “ouwe rotten” in het vak staan er talloze praktische tips in op het gebied van de verzorging, huisvesting en voeding.
“Schik in Schapen” spreekt zeer aan door de liefdevolle, milieuvriendelijke benadering van ons kuddedier. Wel is het gericht op de producten van het schaap: wol, melk, kaas, vlees en vacht en gaat de aandacht niet zozeer uit naar het hobbyschaap.
De hoofdstukken over voeding en gezondheid springen eruit vanwege hun ecologische, pesticidenvrije benadering. Er wordt dus niet meteen naar medicijnen gegrepen, maar wel naar voedingsmiddelen, die preventief werken en ziekten eventueel kunnen oplossen.

DSC_0080

Schapenteelt en schapenziekten door ir. M. Bekedam en drs. C. H. Herweijer / drs. J. J. Pekelder.
Uitgeverij: Terra, groene reeks, vierde druk, 1994. 272 pagina’s – ISBN nummer 9062556000, € 15,95.
Het eerste deel van het boek gaat over selecteren, fokken en de voortplanting en veel aandacht wordt besteed aan zuivere teelt, inteelt, uitteelt en bijv. voortplantingstijden. Vervolgens enkele hoofdstukken over het slachtproduct, de wol en de rentabiliteit..
Zoals de schrijver zelf ook opmerkt staat er in dit boek ontzettend veel over schapenziekten. Van elke ziekte wordt beschreven wat de kwaal inhoudt, wat de oorzaak is, welke verschijnselen erbij horen en de behandeling ervan. De behandeling is vooral chemisch. Ook wordt vaak genoemd in welk gebied van Nederland de ziekte het meest voorkomt, soms met een kaart erbij, bijv. de leverbot-risicogebieden.Een groot aantal (veelal kleuren-) foto’s met de ziekten erop staan afgebeeld en zijn er duidelijke tekeningen te vinden over bijv. rotkreupel.

Het Schaap (als gezelschapsdier) door Greet Abbink-Burgers
Uitgeverij: Etiko / CirCum Publishing, Deurne. 2001 met 80 pagina’s – ISDN nummer 90 5266 183 9, € 12,-
“Greet Abbink heeft larenlange ervaring met het houden van schapen. Zij stelt in dit boek veel aspecten hiervan aan de orde zoals de aankoop, de wet, huisvesting, voeding en verzorging tot aan de dekking, dracht, geboorte en lammerzorg. Ook besteedt zij aandacht aan de producten van het schaap en behandelt zij de verschillende schapenrassen die door hun praktische eigenschappen makkelijk te houden of vanwege de bijzondere uiterlijke kenmerken geliefd zijn. Dit boek is een belangrijke leidraad voor een ieder die begint met het houden van een paar schapen, maar ook de gevorderde schapenhouder heeft er door de veelheid aan praktijkgerichte tips een prima naslagwerk aan.”
Tot zover de beschrijving op de achterkant van het zeer handzame boekje.
Het hele boekje is vlot geschreven, maar is niet erg diepgaand. Je moet tussen de regels door lezen om de juiste informatie te vinden. De taal is eenvoudig en ook door kinderen goed te begrijpen. In het hele boek komen gele kadertjes voor met belangrijke teksten en tekeningen. Het formaat is klein en het boekje kan dus in elke jaszak meegenomen worden. Er staan duidelijke tekeningen in en de foto’s zijn van een goede kwaliteit.
Het boek kan voor een beginnende fokker een goede leidraad zijn, maar de ervaren liefhebber zal toch verder moeten zoeken.

Handboek Schapenziekten door drs. P. Vellema en drs. L. J. de Lange.
Uitgeverij. Terra, 380 pag., ISBN 9062555462.
Het is het standaardwerk op dit gebied, geschreven door het hoofd van de kleine herkauwers bij de gezondheidsdienst en zijn vrouw, een dierenarts. Elke dierenarts en veeverloskundige werkt met dit boek. Het kost wel rond de € 50, maar is zeer de moeite waard.
Het hoofdthema van het boek is: “Een ziek schaap is niet altijd een dood schaap.”

Het schaap in Nederland door S. Bottema en A. T. Clason.
Uitgeverij. Thieme, 1979, 174 pag., ISBN 9003957401.(niet meer in de handel, wellicht 2e hands te verkrijgen)
Een interessant boek, waarin de oorsprong, de verspreiding en de ontwikkeling van het schaap door de eeuwen heen binnen de sociale context centraal staat. Vele rassen worden beschreven, waaronder de “Quessant.” Verder een uitgebreid deel over de producten van het schaap en over spinnen en verven.

Schapen door Hans L. Schippers.
Uitgeverij: Roodbont B.V. augustus 2008, ISBNnummer 978-90-8740-005-7, €17.95
Een boek uit de Praktijkreeks hobbydieren, een uitgave van Landleven
Het is een mooi boek, geïllustreerd met duidelijke tekeningen en prachtige foto’s, een uitgekiende indeling van de bladzijdes en kantlijntips met informatie of uitleg. Het lettertype is prettig en de tekst is voor iedereen begrijpbaar. De zinnen zijn kort, de stukjes tekst zijn beknopt en de inhoud is uitstekend geschikt voor de beginnende schapenfokker. Elk onderwerp wordt summier behandeld, waardoor er voor de doorgewinterde fokker geen nieuws in zal staan. Bovendien lijkt het boek geschreven vanuit het oogpunt van de “Texelaar” en is de hobbyfokker daar een afgeleide van.
Het boek ziet er mooi uit en er is veel zorg aan de inhoud besteed. Alle aspecten van het schapenhouden worden belicht al moet je ze wel vertalen naar het eigen ras. Voor de beginner is het een uitstekend boek.